08/10/26 - Studiedag Agressie in de zorg: Een beleid in beweging

8 oktober 2026
Landcommanderij Alden Biesen, Kasteelstraat, Bilzen-Hoeselt, België
Kasteelstraat 6, 3740 Bilzen-Hoeselt Vlaanderen, België
Registreren

Agressie in de zorg is een realiteit die een doordacht en gedragen beleid vraagt.

Op 8 oktober brengen we beleidsmakers en zorgprofessionals samen rond een thema dat steeds urgenter wordt. Met inspirerende sprekers, praktijkverhalen en verdiepende sessies verkennen we hoe organisaties agressie systematisch kunnen aanpakken, medewerkers beter kunnen ondersteunen en een beleid in beweging kunnen brengen.

Binnen de zorgsector blijft omgaan met agressie een actuele en belangrijke uitdaging. Zoeken naar een goed beleid binnen een domein dat ons bevreemdend aanvoelt is een proces van vallen en opstaan om tot de 'best mogelijke' praktijken te komen. We delen, samen met onze partners uit justitie en politie, graag onze eigen ervaringen.

Tijdens deze dag staan we stil bij:
➡️ de impact van agressie op zorgverleners
➡️ hoe organisaties beleid kunnen versterken
➡️ samenwerking tussen zorg, politie en justitie
➡️ inzichten, tools en praktijkvoorbeelden

De studiedag wordt georganiseerd met steun van Crime Control | Eager to Empower

Programma en informatie

08:30 Ontvangst

09:00 Verwelkoming en plenaire sessies

  • Cumulatieve agressie in de zorg: een dringende oproep tot systematische nazorg en beleidsverankering
    • Prof. dr. Iris Steenhout (VUB)
       
  • Zonder bestaand recept naar een gedeelde koers: een oprecht verhaal over ons nieuw anti-agressiebeleid
    • Werkgroep agressie ZOL

      Als algemeen ziekenhuis heeft ook ZOL de agressiecijfers dramatisch zien toenemen in de afgelopen jaren.  Een nieuw beleid dat preventie en repressie met elkaar verbindt, maar dat ook transparant, duidelijk en daadkrachtig is, was een noodzaak.  De ontwikkeling hiervan wordt tijdens deze lezing uitgebreid toegelicht met aandacht voor de rol van de verschillende actoren, flankerende partners en acties die kunnen ondernomen worden om tot een holistische aanpak te komen. 
       
  • Just Do It
    • Frank Bleyen, Procureur des Konings van het Parket Limburg
       
  • Oorlog in mijn hoofd: over agressie in de zorg voor verwarde mensen
    • Dr. Martine Burin, ouderenpsychiater ZOL

      Gezien de demografische verschuiving binnen onze bevolking en de vergrijzing binnen de vergrijzing neemt de prevalentie van dementie alleen maar toe en wint de problematiek van moeilijk hanteerbaar gedrag binnen deze groep kwetsbare ouderen alleen maar aan belang. Deze presentatie probeert vanuit nieuwere inzichten in de literatuur inzicht te verschaffen in de onderliggende mechanismen die aanleiding geven tot agressie bij mensen met dementie. Naast cognitieve problemen dragen ook lichamelijke problemen bij tot het ontwikkelen van moeilijk hanteerbaar gedrag maar interfereert de aanwezige dementie met de detectie ervan. Daarnaast gaat de presentatie in op de moeilijkheden die mantelzorgers ervaren bij het begrijpen van hun naaste waarbij het lijkt alsof er een soort van mismatch ontstaat tussen het brein van de persoon met dementie en dat van de mantelzorger wat soms resulteert in minder gepaste respons op moeilijk hanteerbaar gedrag van mensen met dementie.

      Naast de persoon met dementie en de mantelzorger verdient ook de zorgprofessional de nodige ondersteuning. Zorgnoden bij ons professioneel team werden dan ook in kaart gebracht en kunnen helpen zorginstellingen een beleid te ontwikkelen waar ze maximaal inzetten op het ontwikkelen van veiligheid in al zijn aspecten zowel voor de persoon met dementie als de zorgprofessional om secundaire victimisatie te vermijden.
    • Bovendien wordt de klemtoon verschoven van agressie als vorm van machtsuitoefening naar agressie als uiting van kwetsbaarheid waarbij door het bieden van een ander perspectief het voor zowel mantelzorgers als zorgprofessionals toch inzichtelijker en minder lastig wordt om ermee om te gaan

  • Panelgesprek

13:00 Lunch

14:00 Inspiratiesessies (keuze uit 2 sessies)

  • Hoe kan je de-escalerend werken in agressie situaties
    • Impuls, Natasja Jacops

      In deze inspiratiesessie krijg je meer inzicht in de soorten agressie en de agressiecurve én gaan we aan de hand van kleine oefeningen ervaren hoe je de-escalerend kunt werken.

      Impuls v.z.w. is een erkende vormingsinstelling met expertise in twee hoofdthema’s: omgaan met agressie en verbindende communicatie. Hiervoor hebben we aanbod zowel voor organisaties als voor particulieren.

  • Van incident naar trauma: de impact van agressie op de organisatie
    • C-time, Johnny Weustenraed

      Frequent geconfronteerd worden met agressie kan een diepe impact hebben. Wat begint als stress, kan evolueren naar traumatisering. Concentratieproblemen, verhoogde waakzaamheid, emotionele uitputting of afstand nemen van cliënten en collega’s zijn geen tekenen van zwakte – het zijn signalen van een zenuwstelsel dat onder druk staat.

      Wanneer nazorg ontbreekt of te oppervlakkig blijft, sijpelt de impact door in het team. Op langere termijn kan dit zelfs leiden tot teamtrauma of organisatietrauma, met verhoogd ziekteverzuim, verloop en verminderde betrokkenheid als gevolg.

      Deze workshop combineert wetenschappelijke inzichten met herkenbare praktijkvoorbeelden en concrete handvatten. Geen schuldvragen, maar bewustwording. Geen paniek, maar perspectief. Want zorg voor medewerkers is geen luxe. Het is een voorwaarde voor duurzame, veilige dienstverlening.

      In deze workshop staan we stil bij :

      • Hoe team- en organisatietraumatisering ontstaat

      • Wat zorgmanagers en leidinggevenden concreet kunnen doen om traumatisering te voorkomen
         
  • De juridische bijstand als slachtoffer van agressie
    • Belisius Advocaten, Erik Schellingen
       
  • Samenwerking PAAZ en spoedgevallendienst: geïntegreerde opleidingsvorm
    • ZOL, Verpleegkundigen

      In deze workshop delen we onze ervaringen met een heterogene teach-the-teacher opleiding rond agressie, opgezet voor de diensten spoedgevallen en psychiatrie van ZOL Genk. Vanuit de nauwe samenwerking tussen beide diensten bij agressie-incidenten, werd gekozen voor een gedeelde aanpak waarbij lesgevers afdelingsoverschrijdend opleidingen geven met uniforme inhoud, waaronder afdelingsafspraken en handelingskaders in verschillende situaties. Tijdens deze sessie lichten we onze bevindingen toe, met aandacht voor zowel de successen als de uitdagingen en obstakels die we onderweg zijn tegengekomen.

  • ZOL-beleid met de implementatie van een agressiecommissie ZOL
    • ZOL, Goele Rutten en Sanne Hendriks
       
  • Omgaan met fysieke agressie
    • Crime Control, Pascal De Witte
      In de zorgsector kan agressie soms omslaan van verbaal naar fysiek. In deze interactieve sessie leer je hoe je fysieke agressie vroegtijdig herkent, wat je (wettelijk) mag doen bij dreigend geweld, en hoe je houding en eenvoudige technieken kunnen helpen escalatie te voorkomen. Praktisch, concreet en direct toepasbaar in je dagelijkse werk. 

16:00 Receptie en Netwerking

INSCHRIJVEN 

Inschrijven kan t.e.m. vrijdag 25 september. Het namiddagprogramma voorziet twee inspiratiesessies per inschrijving. Er zijn beperkte plaatsen beschikbaar. 

 

Het inschrijvingsgeld bedraagt:

  • ZOL-medewerker & ZOL-arts: gratis

  • Extern: €100

Het inschrijvingsgeld omvat deelname aan het congres, koffiepauze, frisdrank, een verzorgde middaglunch en receptie.

 

DOELGROEP

Beleidsmedewerkers in de zorg-, welzijn- en veiligheidssector, alsook de bredere groep geïnteresseerde (zorg)professionals. 

 

ACCREDITERING

Er werd accreditering aangevraagd. 

 

INFO

Voor bijkomende inhoudelijke informatie kan contact opgenomen worden met:

  • David Fransen
    Divisiemanager 
    david.fransen@zol.be 

Voor bijkomende praktische informatie kan contact opgenomen worden met:

  • Team Opleiding & Ontwikkeling
    opleiding@zol.be

8 oktober 2026
Landcommanderij Alden Biesen, Kasteelstraat, Bilzen-Hoeselt, België
Kasteelstraat 6, 3740 Bilzen-Hoeselt Vlaanderen, België